Twee psychoses en de nasleep daarvan ontwrichtten het leven van Tom aanzienlijk. Zelfregiecentrum Deventer van Vriendendiensten en de hier te volgen herstelcursussen hielpen hem om overeind te komen én te blijven, ook toen hij opnieuw een enorme klap te verwerken kreeg. ‘Ik heb mezelf hier in elkaar gezet.’
Psychoses
“Toen mijn vader kort na mijn moeder overleed, ben ik gaan nadenken over mijn eigen vergankelijkheid en over dat wat ik belangrijk vind in mijn leven. Ik werkte destijds dertig jaar als varkensboer. Mijn gevoel verlangde verandering. Mijn verstand wilde bij het oude blijven. Daarover praten deed ik niet. Ik had de woorden er niet voor en zag ook amper andere mensen.”
“In deze periode van isolement en langdurige stress takelde ik steeds verder af. Achteraf gezien, heb ik toen een psychose ontwikkeld. Ik zag en dacht dingen, die niemand begreep. Met behulp van een psycholoog en pillen was ik na een jaar weer redelijk stabiel, maar de worsteling rondom werk was niet veranderd. Ik heb toen de keuze gemaakt om iets anders te gaan doen, alleen wist ik nog niet wat.”
“Het spreken met lotgenoten was een verademing”
Het zelfregiecentrum van Vriendendiensten
“Om te herstellen van mijn psychoses, volgde ik dagbesteding bij Dimence in Raalte, waar ik woon. Helemaal op mijn plek voelde ik me er niet. Van Dimence kreeg ik de tip om eens naar het zelfregiecentrum van Vriendendiensten in Raalte te gaan. En ik ben daarna ook een kijkje gaan nemen in het zelfregiecentrum in Deventer – daar ben ik niet meer weggegaan. In het begin kwam ik er vooral voor een kopje koffie en een praatje. Het spreken met lotgenoten was een verademing. De herkenning gaf mij kracht. Eerder snapte niemand mij.”
“Door dat wat ik voel te erkennen, herkennen en benoemen, lukt het me beter om naar mezelf en anderen te luisteren”
Jezelf begrijpen
“In het zelfregiecentrum werd ik gewezen op de herstelcursussen. Die ben ik gaan volgen en met de handvaten die me daar werden aangereikt, heb ik mezelf weer in elkaar gezet. Langzaam werd ik weer wat blijer en rustiger. Zo lukte het me weer om een boek te lezen. Eerder was ik daarvoor te onrustig. De belangrijkste les die ik tijdens en dankzij de herstelcursussen heb geleerd, is dat er maar één iemand is die je kan helpen. En dat ben jezelf. Eerder ging ik ervan uit dat anderen ervoor zouden zorgen dat ik weer op volle kracht zou kunnen deelnemen aan het leven. En je hebt daarin ook steun van anderen nodig, maar jezelf leren begrijpen en daarnaar handelen, is voor mij de essentie van herstel. Voor mij betekent dat voornamelijk: stil staan bij mezelf en mijn gevoel. Door dat wat ik voel te erkennen, herkennen en benoemen, lukt het me beter om naar mezelf en anderen te luisteren. Het zorgt ervoor dat ik me beter kan verbinden. En verbinding is superbelangrijk.”
“Er bestaan geen universele oplossingen voor mentale problemen, het is maatwerk en het vraagt om samenspraak”
Taal en timing
“Dat wat ik heb geleerd, is nu mijn kracht. Vroeger was ik nogal stellig, tegenwoordig ben ik milder. Ik probeer niet te oordelen of te bepalen wat anderen nodig hebben. Er bestaan geen universele oplossingen voor mentale problemen, het is maatwerk en het vraagt om samenspraak. Iedereen is op een ander moment voor iets anders ontvankelijk. Taal en timing zijn daarbij ook enorm belangrijk. Hiervan ben ik me ook doorlopend bewust, tijdens de herstelcursussen die ik sinds kort ook zelf geef.”
“Het is ontzettend belangrijk om niet in eenzaamheid te raken, maar met elkaar in gesprek te blijven. Ook over suïcidaliteit”
Suïcide
“Drie jaar geleden kregen mijn vrouw en ik een groot verlies te verwerken, toen we onze zoon verloren aan suïcide. Een gigantische klap, die we niet hadden voorzien en me nog altijd diep raakt. Ondanks de verschrikkelijke pijn en alle vragen ben ik er niet aan onderdoor gegaan. En Vriendendiensten heeft daar weer bij geholpen. Veel van wat ik daar heb geleerd, heb ik tijdens dit drama kunnen toepassen. En dat is volgens mij de kracht: dat je op het moment dat het je helpt, kunt inzetten wat je eerder hebt geleerd. De thema’s verbinding en suïcide zijn voor mij nauw met elkaar verbonden. Het is zo ontzettend belangrijk om niet in eenzaamheid te raken, maar met elkaar in gesprek te blijven, ook over suïcidaliteit. Van daarover praten gaat niemand dood. Niet praten over zelfdoding vergroot juist het risico.”
“Na het verlies van onze zoon heb ik mijn vrouw veel steun kunnen geven, vroeger had ik dat denk ik niet gekund”
Steun
“Vroeger had ik geen woorden voor mijn gevoelens, als ik ze al herkende. Het is alsof ik een inhaalslag heb moeten maken. Mijn vrouw zegt weleens dat ik een ander mens ben geworden. Tijdens en na mijn psychoses heb ik veel steun aan haar gehad. Na het verlies van onze zoon heb ik haar veel steun kunnen geven, vroeger had ik dat denk ik niet gekund. Ik ben nu heel tevreden met wat ik heb, de schade die achter me ligt kan ik niet helpen. Het is mijn weg.”