Onlangs werd Lori van Egmond geïnterviewd voor Salland United: ‘We moeten niet elke mentale klacht medicaliseren. Als maatschappij niet blijven denken vanuit stoornissen, maar aanvaarden dat psychisch lijden en ongemakken bij het leven horen'.
"Recentelijk heeft de regio Midden-IJssel 4,7 miljoen euro gekregen uit de IZA/AZWA transformatie gelden om te gaan bouwen aan de nieuwe aanpak. Doel: zorgen dat mensen tijdig (preventief) passende hulp of ondersteuning krijgen, zonder dat direct een diagnose of langdurige ggz-behandeling nodig is. Stichting Vriendendiensten is één van de partijen die nadrukkelijk een rol gaat spelen binnen deze nieuwe aanpak. Ter vergelijk: in een ecologisch ecosysteem is er een natuurlijke interactie tussen levende en niet-levende elementen in de natuur. De ene organisme voedt (of ondersteunt) de ander. Vriendendiensten is eigenlijk een mooi voorbeeld van een vergelijkbaar maatschappelijk ecosysteem. Je ziet ze misschien niet altijd even nadrukkelijk, maar zijn ze er niet, mis je ze en werkt het systeem minder goed. Haast onzichtbaar ‘voedt’ Vriendendiensten de rest van het maatschappelijke ecosysteem van zorg en sociaal domein, daar waar het over mentale klachten gaat."
Vergeten om wie het gaat
"Het is maandag 10 uur. Het is een kakofonie van geluid in de huiskamer van het zelfregiecentrum in Deventer (onderdeel van Vriendendiensten). Het is een in- en uitlopen van mensen die gezellig samen activiteiten ontplooien of gewoon even een gesprek voeren. Van mens tot mens. Tot zo’n tachtig ‘inlopers’ per dag. In de hele regio worden bij deze zelfregiecentra van Vriendendiensten, jaarlijks zo’n 2500 Sallanders welkom geheten die (even) in een mentale ‘disbalans’ zitten. Dat kunnen mensen zijn die het (even) lastig hebben door eenzaamheid, armoede, een burn-out of het verlies van hun baan. Mensen die een dierbare verloren hebben en steun zoeken, maar vooral veel mensen met een psychische kwetsbaarheid zoals psychose-gevoeligheid of somberheid en angsten of een autisme spectrum."
"Bij Vriendendiensten kunnen jongeren (vanaf 17 jaar) en volwassenen dan terecht. Lori van Egmond: ‘Mensen dus die (even) worstelen met het leven.’ Volgens de directeur-bestuurder van Vriendendiensten is er met name de laatste twintig jaar veel goedbedoeld beleid ontwikkeld, met te vaak onbedoelde negatieve uitkomsten. Van Egmond: ‘Onder andere door de marktwerking in de zorg, maar ook omdat beleidsmakers vaak vergeten de mensen te betrekken om wie het echt gaat. Veel te veel mentale klachten, persoonlijkheidskenmerken en problemen die bij het leven horen zijn gemedicaliseerd, vertelt Van Egmond. ‘Als je een druk kind bent in de klas, heb je al snel ADHD. Wat we in onze maatschappij verleerd zijn, is om te gaan met verschillen en met tegenslag in het leven. We willen allemaal dat onze kinderen hoog opgeleid zijn en zijn materialistisch ingesteld. Mensen zijn (vaak individuele) gelukzoekers geworden, en als het dan even tegenzit wordt dat te vaak vertaald naar ‘psychische problemen’, gevolgd door een diagnose en ggz-behandeling. Maar als een dierbare overlijdt, is antidepressiva niet de oplossing. Aandacht en steun vanuit de omgeving wel. Als je gescheiden bent of schulden hebt en je daardoor te veel gaat drinken om je stress of verdriet te onderdrukken, heeft het aanpakken van je drankprobleem weinig zin als je de schuldenberg of andere onderliggende problemen niet aanpakt."
"Door mensen soms te snel een ‘stempel’ op te plakken en te medicaliseren, is de ggz vastgelopen.’ Juist binnen het nieuwe aanpak van het Ecosysteem Mentale Gezondheid (gefundeerd door de coalitie Mentaal Welbevinden van Salland United) kunnen inwoners mentaal weerbaarder worden door onder andere elkaar meer tot steun te zijn. En dan kan ook de instroom richting de ggz afnemen. Hiervoor moeten wel ook allerlei ‘collectieven’ en organisaties in het sociaal domein (zoals Vriendendiensten) versterkt worden."
Het hele interview lees je op de website van Salland United.